0915.916.915

​“Ma trận” chuyển giá và lời giải

Hoạt động chuyển giá càng ngày càng phức tạp, tinh vi và không ngừng tăng lên. Song, hành lang pháp lý về chống chuyển giá ở Việt Nam hiện vẫn thiếu đồng bộ, chưa bịt kín lỗ hổng, hiệu lực thấp. Vậy đâu là lời giải cho bài toán chuyển giá?

1001 chiêu chuyển giá

Nổi bật nhất có thể kể đến 1 số “chiêu” mà doanh nghiệp thường sử dụng như chuyển giá thông qua tăng kinh phí đầu vào; Chuyển giá thông qua hạ thấp giá bán sản phẩm; Chuyển giá thông qua nâng khống giá trị tài sản hữu hình và tài sản vô hình trong quá trình đầu tư và góp vốn liên doanh, liên kết; Chuyển giá thông qua cơ chế giá cung cấp dịch vụ; Chuyển giá thông qua định giá tiền bản quyền thương hiệu rất cao so có giá trị thực; Chuyển giá thông qua chi trả lãi vay vốn sản xuất kinh doanh;…

Điển hình là trường hợp chuyển giá thông qua nâng khống giá trị tài sản và tăng kinh phí đầu vào của Công ty Hualon Corporation Việt Nam chuyên sản xuất sợi và dệt vải có 100% vốn đầu tư nước ngoài. Gần 20 năm làm việc ở Việt Nam, Hualon liên tục báo lỗ. Tính đến hết năm 2010, số lỗ lũy kế của doanh nghiệp tới hơn 1.000 tỷ đồng.

Mặc dù bị lỗ nhưng doanh nghiệp vẫn liên tục mở rộng sản xuất. Chỉ đến khi, cơ quan thanh tra thuế vào cuộc, các bất minh trong con số lỗ khủng trên mới được đưa ra ánh sáng. “Chiêu” chuyển giá được doanh nghiệp này thực hiện thông qua việc hô biến trên sổ sách dây chuyền máy móc phế thải thành hàng xịn rồi nâng khống giá nhập. Tổng giá vốn đã được Hualon nâng khống lên tới 1.156 tỷ đồng. Nhờ phi vụ nâng khống bởi thế, Hualon đã qua mặt ngành thuế để báo số lỗ lũy kế “ảo” lên tới 956,2 tỷ đồng.

Một trong các trường hợp điển hình về chuyển giá thông qua liên kết là Adidas Việt Nam. Adidas Việt Nam đăng ký làm việc kinh doanh ở Việt Nam trong vai trò là nhà bán bán buôn nhưng thực ở lại phát sinh kinh phí hỗ trợ vật dụng cho nhà bán lẻ, tiền tiếp thị quốc tế, phí quản lý vùng, tiền hoa hồng mua hàng.

ma tran chuyen gia va loi giai hinh 1
Nhà máy Adidas Việt Nam

Đặc biệt, Adidas Việt Nam không phải là nhà sản xuất, nhưng lại chi trả cho Công ty Adidas AG phí bản quyền 6%, kinh phí tiếp thị quốc tế 4% doanh thu ròng đối có 1 số sản phẩm được tiêu thụ và cả giá trị sản phẩm được cấp phép.

Ngoài ra, Adidas Việt Nam cũng phải trả kinh phí hoa hồng mua hàng cho Addias International Trading B.V, có mật độ 8,25% giá trị mỗi chuyển nhượng… Chính vì phát sinh quá nhiều kinh phí trung gian đã khiến Adidas Việt Nam luôn luôn thua lỗ và không phải nộp thuế lương.

Không chỉ hai doanh nghiệp trên mà vô vàn doanh nghiệp chè ở Lâm Đồng đã liên tục báo lỗ trong khi 1 số doanh nghiệp chè Việt Nam đều có lãi và nộp ngân sách nhà nước. Cụ thể là Công ty Chế biến trà Ô Long Jun Chow của Đài Loan đầu tư vào Việt Nam có số vốn chỉ 6,344 tỷ đồng. Sau 4 năm làm việc, tổng số lỗ lũy kế của doanh nghiệp lên đến 23,903 tỷ đồng, tức gấp 3,7 lần vốn đầu tư.

Tương tự là Công ty Jun Chow, Công ty Trà Đài Loan có số vốn đầu tư đăng ký là 10,427 tỷ đồng nhưng số lỗ lũy kế đã lên đến 17,7 tỷ đồng. Để bù vốn do bị thua lỗ, 1 số doanh nghiệp này đã được 1 số doanh nghiệp mẹ ở nước ngoài cho vay hỗ trợ có lãi suất rất cao do vậy tránh được 1 số khoản thuế lương.

Chế tài xử lý còn nhẹ

Đánh giá về sự phức tạp của làm việc chuyển giá, TS. Hồ Đức Phớc, Ủy viên T.Ư Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước cho rằng, mặc dù thời gian qua, Việt Nam đã nỗ lực thi công và ban hành nhiều chủ trương và chính sách bán hàng nhằm thiết lập và dần đã đi vào hoạt động khung pháp lý nhằm chống chuyển giá, tuy nhiên, hành lang pháp lý về chống chuyển giá ở Việt Nam giai đoạn này vẫn thiếu đồng bộ, chưa bịt kín lỗ hổng, hiệu lực thấp.

Việc thực hành pháp luật trong việc chuyển giá chưa hiệu quả, hiệu lực chưa cao. Hoạt động chuyển giá đang có diễn biến phức tạp, tinh vi và không ngừng tăng lên không chỉ ở 1 số doanh nghiệp FDI mà ngay cả ở 1 số doanh nghiệp trong nước đã đặt ra các thách thức không nhỏ đối có công tác quản lý nhà nước về làm việc chuyển giá, TS. Hồ Đức Phớc cho hay.

Còn 1 số chuyên gia nhận định, 1 trong các lý do dẫn đến hành vi chuyển giá là có sự chênh lệch thuế do ứng dụng thuế suất ưu đãi và 1 số ưu đãi khác như miễn, giảm thuế là tiền đề để 1 số doanh nghiệp thực hiện hành vi chuyển giá.

PGS., TS. Nguyễn Đình Hòa, quyền giám đốc Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán cho rằng, khó xác định quan hệ liên kết để từ đây ứng dụng 1 số quy trình, thủ tục kiểm tra phân tích về mức thích hợp của giá chuyển nhượng. Tình trạng chi trả dùng tiền mặt còn phổ biến ở nước ta là mảnh đất màu mỡ, thuận lợi để 1 số tổ chức có mưu đồ trốn thuế có thể che giấu, không khai báo đầy đủ 1 số chuyển nhượng mà 1 số cơ quan tính năng khó lòng kiểm soát được.

Thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan thuế và 1 số cơ quan tính năng trong công cuộc chống chuyển giá, tạo kẽ hở để 1 số đối tượng lợi dụng. Trình độ của 1 số kiểm toán viên nhà nước còn hạn chế về ngoại ngữ, tin học, về 1 số chuẩn mực kế toán, kiểm toán quốc tế và hiểu biết chung về khung pháp lý liên quan đến 1 số lĩnh vực kinh doanh và luật pháp quốc tế, PGS., TS. Nguyễn Đình Hòa nêu rõ.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, Đại học Fulbright Việt Nam khẳng định, thiết chế pháp lý của Việt Nam còn yếu kém gây gặp khó cho công tác chống chuyển giá. Ngoài 1 số lỗ hổng của quy định pháp luật thì năng lực xử lý, chế tài đối có 1 số hành vi vi phạm pháp luật thuế còn nhẹ, chưa đủ sức ngăn ngừa và răn đe. Nhiều doanh nghiệp nợ thuế kéo dài nhưng cơ quan tính năng không xử lý hình sự được. Các vụ kiện về thuế thường đi vào bế tắc, tốn kém nhưng không có lại kết quả tích cực.

Để giải được bài toán chuyển giá, 1 số chuyên gia khuyến cáo, cần thu hẹp 1 số ưu đãi thuế. Nghiên cứu giao quyền điều tra cho cơ quan thuế. Hoàn thiện hành lang pháp lý về kiểm soát chuyển giá. Minh bạch, rõ ràng về ưu đãi thuế đối có doanh nghiệp FDI./.

Ánh Phương/Báo TNVN

Bạn đang xem chuyên mục Blog duanresidence.net của dự án The Residence 1 củ chi tọa lạc ở Võ Văn Bích, xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Tp.HCM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*