0915.916.915

Chống chuyển giá: “Lật tẩy” chiêu trò chuyển giá

Trong địa cầu toàn cầu hóa giai đoạn này, vận hành chuyển giá là 1 thực ở phổ biến có tác động tiêu cực tới mọi nền kinh tế không phân biệt diện tích, trình độ phát triển và trở thành vấn đề nan giải của mọi quốc gia trong quản lý nhà nước về lĩnh vực thuế. Tại Việt Nam, thời gian qua, một vài cơ quan công dụng đã rất nỗ lực thi công và ban hành nhiều chủ trương, chính sách phân phối hàng nhằm thiết lập và đã đi vào hoạt động hệ thống khuôn khổ pháp lý cho vận hành chống chuyển giá. Tuy nhiên, “cuộc chiến” chống chuyển giá vẫn chưa có kết quả như mong muốn, thậm chí hành vi chuyển giá lại đang có xu hướng tăng thêm, phức tạp và càng ngày càng tinh vi.

Báo điện tử VOV đi tìm lời giải cho bài toán này.

Bài 1: “Lật tẩy” chiêu trò chuyển giá

Theo Cục Quản lý tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính), số liệu tổng hợp báo cáo tài chính của doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài từ năm 2012-2016 cho thấy, một vài chỉ tiêu về khả năng sinh lời của khu vực DN này là rất khả quan. Tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ có là 16,3% và tỷ suất lợi nhuận ròng trên tổng tài sản là 5,82%. Tuy nhiên, hiện trạng DN báo là thua lỗ chiếm tỷ trọng lớn và tiếp tục tăng. Tỷ lệ DN có vốn đầu tư nước ngoài lỗ lũy kế đến hết năm 2016 là 61%, trong khi một vài DN vẫn tăng diện tích đầu tư ổn định.

chong chuyen gia: lat tay chieu tro chuyen gia hinh 1
Năm 2016, có 61% DN có vốn đầu tư nước ngoài lỗ lũy kế trong khi diện tích đầu tư vẫn tăng ổn định (Ảnh minh họa: KT)

“Số lượng DN báo lỗ và DN lỗ lũy kế cho thấy hiện trạng chuyển giá của khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) càng ngày càng tăng thêm, phức tạp”, Cục Tài chính DN chỉ rõ.

Còn theo Tổng cục Thuế, năm 2017, qua thanh tra 734 DN có vận hành chuyển nhượng liên kết. Cơ quan công dụng truy thu, truy hoàn và phạt 2.270 tỷ đồng, giảm lỗ của DN hơn 7.100 tỷ đồng.

Muôn vàn thủ đoạn

Theo PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, Giảng viên đẳng cấp, Học viện Tài chính, chuyển giá là vận hành phổ biến không chỉ đối có một vài doanh nghiệp FDI mà còn diễn ra ở một vài DN trong nước. Do chính sách phân phối hàng thuế giữa Hà Nội hay một vài đô thị lớn và một vài khu vực gặp khó có sự chênh lệch nhau, bởi thế, DN hoàn toàn có thể chuyển giá từ Hà Nội lên một vài vùng đặc thù gặp khó hoặc chuyển giá từ mặt hàng này sang mặt hàng khác để có thể một vàih tân giá trị của hàng phải đâyng thuế.

“DN sản xuất rượu bia giải khát, thuế đối có rượu, bia rất cao nhưng thuế đối có nước giải khát lại thấp hơn, bởi thế, DN chỉ cần chuyển doanh thu từ rượu sang giải khát là có thể thu lời, trốn được thuế”, ông Thịnh nêu ví dụ.

Hay việc chuyển giá có thể thực hiện giữa một vài DN có vốn đầu tư nước ngoài trong nước có quan hệ liên kết và được hưởng một vài mức ưu đãi thuế lương bổng DN khác nhau, như: Một số dự án diện tích lớn được hưởng ưu đãi rất lớn về thuế lương bổng DN như dự án Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam ở Bắc Ninh và ở Thái Nguyên có hiệu quả vận hành rất cao (tỷ suất lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ có năm 2015 lần lượt là 30,1% và 61,4%, năm 2016 là 26% và 49%), trong khi một vài dự án sản xuất phụ trợ đi cộng có hiệu quả kinh tế thấp.

“Việc chống chuyển giá rất phong phú, phức tạp vì vừa có chuyển giá lỗ, vừa có chuyển giá lãi. Thời gian qua, mới chỉ thấy được các DN báo lỗ nhiều nhưng vẫn mở rộng sản xuất kinh doanh thì phát hiện ra là chuyển giá, nhưng thực ra các DN có lãi cũng có thể chuyển giá, họ có nộp thuế nhưng nộp thuế ít hơn nhiều so có số lẽ ra phải nộp”, PGS. Đinh Trọng Thịnh cho hay.

Theo ông Thịnh, có “muôn vàn thủ đoạn” để DN có thể thực hiện hành vi chuyển giá. DN có thể chuyển giá thông qua nâng giá máy móc, thiết bị đầu vào, nâng giá nguyên nhiên liệu nhập khẩu; nâng giá trị thương hiệu hoặc bản quyền; nâng kinh phí sản xuất kinh doanh thông qua việc trả lương bổng đặc thù cao cho lực lượng nhân sự nước ngoài hoặc cán bộ quản lý… Hay ngay cả việc phân phối sản phẩm cũng có thể chuyển giá.

“Trước nay mới chỉ thấy DN sản xuất hàng hóa, phân phối giá rẻ so có giá thị trường thì nghi ngờ chuyển giá, nhưng kể cả phân phối đắt hơn cũng có thể là chuyển giá. Việc phát hiện chuyển giá rất khó vì nó được thực hiện rất tỉ mỉ, từng ngày trên từng hóa đơn, chứng từ của DN mà cơ quan công dụng chưa thể kiểm soát được nên việc chuyển giá không chỉ bây giờ mới có mà đã tồn ở 30 năm nay”, ông Thịnh nhận định.

Minh chứng cho điều này phải kể tới doanh nghiệp Coca-Cola Việt Nam. Trong 20 năm đầu tư, kinh doanh ở Việt Nam, Coca-Cola liên tục báo lỗ, lỗ lũy kế tính đến 30/9/2011 của doanh nghiệp lên tới 3.768 tỷ đồng, vượt cả số vốn đầu tư ban đầu là 2.950 tỷ đồng. Vì lỗ liên tục nên DN này không phải đâyng thuế lương bổng DN, trong khi doanh thu liên tục tăng từ 20-30%/năm. Đáng chú tâm là dù lỗ lớn nhưng DN này đã có kế hoạch đầu tư thêm 300 triệu USD ở Việt Nam.

chong chuyen gia: lat tay chieu tro chuyen gia hinh 2
Công ty Coca-Cola Việt Nam, trong 20 năm kinh doanh ở Việt Nam liên tục báo lỗ

Còn chuỗi trung tâm thương mại Metro Việt Nam được thành lập từ năm 2001 và báo lỗ liên tục dù doanh thu cũng tăng liên tục hàng năm. Chỉ sau khi Metro mở phân phối thương vụ phân phối hệ thống của mình ở Việt Nam cho Tập đoàn Berli Jucker (BJC) của Thái Lan thì nghi vấn chuyển giá của tập đoàn này mới được đặt ra đối có một vài cơ quan công dụng. Sau khi thực hiện thanh tra năm 2014, Tổng cục Thuế đã đề nghị Metro điều chỉnh giảm lỗ, giảm khấu trừ và truy thu thuế tổng cộng 507 tỷ đồng.

Rào cản vô hình

Chuyển giá không chỉ gây thất thu cho ngân sách Nhà nước mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh, tạo sự tranh giành bất bình đẳng và chứa đựng nhiều rủi ro khác, thậm chí có thể đẩy DN khác vào hiện trạng phá sản. Mặc dù, chống chuyển giá đã trở thành “chuyên án” đặc thù, đấu tranh kéo dài qua nhiều năm của một vài cơ quan công dụng. Tuy nhiên, các vụ chuyển giá đã được phanh phui và xử lý chỉ là các con số rất nhỏ so có số lượng thực ở một vài DN có dấu hiệu chuyển giá.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Đại học Fulbright Việt Nam cho rằng, đấu tranh chống chuyển giá đã phức tạp, đấu tranh chống chuyển giá ở các DN lớn càng gặp khó và phức tạp hơn nhiều. Bởi một vài DN lớn luôn có tiềm lực tài chính và 1 đội ngũ chuyên gia cực kỳ am hiểu về kế toán, tài chính, thuế và luật để có thể tạo ra vô vàn một vài chuyển nhượng liên kết phức tạp và lập nên một vài báo cáo tài chính rất công phu đủ che mắt một vài cơ quan thuế.

Bên cạnh đây, TS Tuấn cho rằng, do một vài tập đoàn đa quốc gia vận hành ở Việt Nam giành được sự quan tâm và ưu ái rất nhiều của Chính phủ, một vài bộ – ngành và địa phương nên việc thanh tra, kiểm tra đối có vận hành của một vài DN này ít nhiều cũng bị gặp khó bởi một vài rào cản vô hình đây.

” Sự quan tâm của Chính phủ hay chính quyền địa phương đối có một vài tập đoàn lớn là cần thiết nhưng sự ưu ái và dễ dãi quá mức đôi khi cũng khiến cho công tác thanh tra, kiểm tra thuế đối có một vài tập này cũng gặp ít nhiều gặp khó và thách thức vô hình”, TS Tuấn chỉ ra hiện trạng./.

Bài viết cộng loạt bài: Chống chuyển giá:

Bài 1: “Lật tẩy” chiêu trò chuyển giá

Bài 2: Khó vì thiếu dữ liệu và cơ chế bất cập

Bài 3: Ưu đãi thuế nhưng phải minh bạch, công bằng

Cẩm Tú/VOV.VN

Bạn đang xem chuyên mục Blog duanresidence.net của dự án The Residence 1 củ chi tọa lạc ở Võ Văn Bích, xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Tp.HCM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*