0915.916.915

Chống chuyển giá: Ưu đãi thuế nhưng phải minh bạch, công bằng

Như đã đề cập ở bài trước, cộng có sự phát triển mạnh mẽ của “kinh tế chia sẻ” và Cách mạng công nghiệp 4.0, vận hành chuyển giá đang có diễn biến phức tạp, tinh vi và không ngừng tăng lên không chỉ ở 1 số công ty (DN) đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mà ngay cả ở 1 số DN trong nước đã đặt ra các thách thức không nhỏ đối có công tác quản lý nhà nước về vận hành chuyển giá. Tuy nhiên, hành lang pháp lý về chống chuyển giá vẫn thiếu đồng bộ, còn nhiều bất cập. Lực lượng còn mỏng và chưa có nhiều bí kíp, trong khi thanh tra giá mua bán là lĩnh vực phức tạp, thường liên quan đến 1 số công ty đa quốc gia và 1 số vấn đề thuế quốc tế, bởi thế, cán bộ thanh tra không chỉ phải đấu tranh có DN mà còn đấu tranh có đội ngũ giải đáp, luật sư dày dặn bí kíp…

Sòng phẳng khi lôi kéo đầu tư

Thực tế thời gian qua cho thấy, 1 số nước đang phát triển trong đó có Việt Nam thường rất muốn lôi kéo 1 số nhà đầu tư, thậm chí lôi kéo bằng mọi giá, có rất nhiều ưu đãi về thuế, trong khi đó việc quản lý thuế bị buông lỏng, thiếu giám sát.

chong chuyen gia uu dai thue nhung phai minh bach cong bang hinh 1
Cần tái cân bằng giữa 1 số ưu đãi đầu tư và cơ chế để hạn chế DN lợi dụng chính sách bán hàng (Ảnh minh họa: KT)

Tại Việt Nam, địa phương nào cũng muốn cấp phép ưu đãi, tạo ra dạng “kéo nhau xuống đáy” ở cấp độ địa phương, còn ở cấp độ Nhà nước thì tạo ra hiện trạng “da báo” trong môi trường thuế. Sự chênh lệch về thuế suất giữa 1 số quốc gia, giữa các đối tượng khác nhau trong 1 quốc gia, các quy định về mức thuế suất ưu đãi, miễn giảm thuế… đã tạo động cơ tránh thuế, không chỉ có công ty FDI mà cả 1 số DN đầu tư trong nước.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế, trong khi chính sách bán hàng thuế đã rất mở, ưu đãi đầu tư tập trung vào 1 số chính sách bán hàng thuế, 1 số ngành nghề/địa bàn, 1 số thủ tục cấp phép đầu tư thuận lợi là các quan tâm danh tiếng của nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện vận hành đầu tư trực tiếp ở Việt Nam, nhưng đồng thời đó cũng lại là “kẽ hở” để DN thực hiện hành vi chuyển giá.

“Bên cạnh việc lôi kéo đầu tư, Việt Nam cũng cần đặt ra 1 số điều kiện sòng phẳng có công ty FDI liên quan đến 1 số nghĩa vụ thuế. Các DN không nên tìm kiếm lợi nhuận thông qua chuyển giá”, bà Cúc nêu ý kiến.

Sau 30 năm lôi kéo FDI, Việt Nam đã lôi kéo rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài, cả các nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng 1 số tập đoàn quốc tế lớn. Khi nguồn lực (như đất đai, tài nguyên, môi trường …) càng ngày càng khan hiếm hơn, đòi hỏi Việt Nam cần có sự lựa chọn hơn trong việc lôi kéo đầu tư nước ngoài thay cho chiến lược lôi kéo đầu tư đại trà của các thập niên trước.

Trong đó, 1 số vấn đề tái cân bằng giữa 1 số ưu đãi đầu tư và cơ chế để hạn chế DN lợi dụng chính sách bán hàng là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cũng cần có quy trình tối ưu hơn, thủ tục dễ làm hơn nhưng quản lý chặt hơn để Việt Nam vẫn là 1 điểm lôi kéo FDI quyến rũ.

Ông Wim Douw, chuyên gia đẳng cấp về Chính sách đầu tư của Nhóm Ngân hàng Thế giới cho rằng, Việt Nam nên tham khảo lại trọn vẹn khung chính sách bán hàng ưu đãi đầu tư giai đoạn này và tái thiết lập sự cân bằng giữa 1 số chính sách bán hàng ưu đãi “dựa trên lợi nhuận” bằng 1 số chính sách bán hàng ưu đãi “dựa trên hiệu quả”. Theo đó, cần chuyển tương ứng 1 số quy định về ưu đãi từ Luật Đầu tư sang Luật Thuế và Luật Hải quan, có sự hỗ trợ của 1 hệ thống giám sát và phân tách hiệu quả.

“Nếu Việt Nam chưa có sẵn cơ chế để đo lường tác động của 1 số chính sách bán hàng ưu đãi thì nên triển khai 1 hệ thống giám sát phân tách dựa trên mục tiêu chính sách bán hàng được xác định rõ ràng. Hệ thống này còn theo dõi hiệu quả vận hành của cả kinh phí và lợi ích của chính sách bán hàng ưu đãi được tiến hành”, ông Wim Douw khuyến nghị.

Lấp “lỗ hổng” pháp lý

Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chuyển giá, ông Ngô Minh Kiểm, Vụ trưởng Vụ Chế độ và kiểm soát chất lượng kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước cho rằng, cần thi công và đã đi vào hoạt động pháp luật về chống chuyển giá và tiến tới ban hành Luật Chống chuyển giá; thi công chính sách bán hàng thuế bảo đảm công bằng về ích lợi và nghĩa vụ thuế giữa 1 số thành phần kinh tế, khu vực và địa bàn; thu hẹp khoảng 1 sốh về 1 số ưu đãi thuế giữa 1 số ngành, lĩnh vực, địa phương.

chong chuyen gia uu dai thue nhung phai minh bach cong bang hinh 2
Không chỉ DN FDI, nhiều DN nội địa đã có dấu hiệu rõ ràng của việc chuyển giá làm thất thu ngân sách nhà nước. (Ảnh minh họa: KT)

“Phải có chế tài xử phạt theo hướng tăng mức phạt và hình thức phạt đối có 1 số trường hợp chuyển giá để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật. Ngành thuế, cơ quan cấp phép đầu tư, hải quan, công an, ngân hàng… cần tăng cường thi công cơ sở dữ liệu và kết nối liên thông dữ liệu, tài liệu về người nộp thuế (đặc biệt là 1 số công ty FDI) để có được 1 hệ thống tài liệu chắc chắn cho quá trình quản lý thuế nhìn chung và vận hành đánh giá rủi ro, thanh tra, xử lý vi phạm về giá chuyển giao giữa 1 số thành viên liên kết nói riêng”, ông Kiểm đề xuất.

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Thị Lan Anh – Phó vụ trưởng Vụ Thanh tra thuế (Tổng cục Thuế) cho rằng, chống chuyển giá cần sự phối hợp của nhiều ngành. Trong đó, đáng lưu ý là việc phối hợp có cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng.

“Trong thời gian tới, cơ quan Thuế sẽ tiếp tục phối hợp có Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng trong công tác rà soát, phân cấp xử lý đối có 1 số tài liệu chuyển nhượng qua ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ. Đồng thời, thực hiện rà soát, sửa đổi Quy chế phối hợp, thảo luận, cung cấp tài liệu giữa Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng và Tổng cục Thuế và Quy chế xử lý tài liệu tổ chức, cá nhân có chuyển nhượng đáng ngờ ở Cơ quan thuế 1 số cấp”, bà Lan Anh cho biết.

Các chuyên gia cho rằng, thay vì o bế quá mức, nhượng bộ và dành quá nhiều ưu đãi thuế, đã đến khi Việt Nam cần phải khẳng định lại địa vị của mình, không đồng ý lôi kéo FDI bằng mọi giá. Các công ty FDI đầu tư vào Việt Nam nhờ tận dụng 1 số lợi thế kinh doanh để có lợi nhuận thì phải có trách nhiệm nộp thuế cho Việt Nam. Cần xem đó là tiêu chuẩn mới trong lôi kéo đầu tư ở Việt Nam ở cả tầm quốc gia lẫn địa phương./.

Bài viết cộng loạt bài: Chống chuyển giá:

Bài 1: “Lật tẩy” chiêu trò chuyển giá

Bài 2: Khó vì thiếu dữ liệu và cơ chế bất cập

Bài 3: Ưu đãi thuế nhưng phải minh bạch, công bằng

Cẩm Tú/VOV.VN

Bạn đang xem chuyên mục Blog duanresidence.net của dự án The Residence 1 củ chi tọa lạc ở Võ Văn Bích, xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Tp.HCM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*