0915.916.915

Mỗi người Việt đang “gánh” hơn 35 triệu đồng nợ công

Theo báo cáo Định hướng lôi kéo, quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), năm 2018 nợ công dự kiến lên con số 3,5 triệu tỷ đồng tương ứng 63,92% GDP.

Trong đây, nợ Chính phủ hơn 2,9 triệu tỷ đồng, nợ Chính phủ bảo lãnh 559.000 tỷ đồng và nợ chính quyền địa phương 73.000 tỷ đồng. Mức bội chi ngân sách năm 2018 là 3,71% GDP. Như vậy, từ chỗ mỗi người dân chỉ “gánh” 31 triệu đồng nợ công vào năm 2017, thì đến 2018 dự kiến con số này sẽ tăng thêm 4 triệu đồng, lên 35 triệu đồng.

Tuy nhiên, con số đây có thể chưa dừng lại. Theo tính toán của Bộ KH&ĐT, nợ công trong xu hướng tăng dần đều, mỗi năm dao động 360.000-380.000 tỷ đồng. Cụ thể, năm 2019 dự kiến tăng lên mức hơn 3,9 triệu tỷ đồng và gần 4,3 triệu tỷ đồng vào năm 2020.

moi nguoi viet dang ganh hon 35 trieu dong no cong hinh 1
Nợ công tăng cao, bình quân mỗi người Việt đang “gánh” hơn 35 triệu đồng nợ công (Ảnh minh họa: KT)

Cần tham khảo kỹ nguồn vốn ODA

Theo thống kê, tổng vốn nước ngoài Việt Nam ký kết vay GĐ 2016 – 2017 đạt 9.198 triệu USD, trong đây vốn vay ODA 6.781 triệu USD, vay ưu đãi 2.200 triệu USD, viện trợ không hoàn lại 216,8 triệu USD. Trong đây, vốn vay ODA có lãi suất thấp, thời hạn vay dài thường từ 25-40 năm và thời gian ân hạn hợp lý (từ 5-10 năm). Với 1 vài thế mạnh này, vốn ODA giúp Việt Nam tiếp cận có nguồn kỹ thuật tài chính quan trọng, giúp chuyển giao tri thức, đổi mới, sáng tạo và là đòn bẩy, chất xúc tác huy động nguồn vốn khác, đặc trưng nguồn vốn trong nước.

“Tuy nhiên, vốn vay ODA bắt đầu bộc lộ hạn chế như lãi suất xu hướng tăng dần. Nếu Việt Nam không cân nhắc kỹ có thể rơi vào bẫy “ODA và vay ưu đãi” khi lãi suất vay và phí thu xếp vốn cao hơn so có mức lãi suất vay thương mại trên phân khúc vốn trong nước”, Bộ KH&ĐT cảnh báo.

Bên cạnh đây, Bộ KH&ĐT cũng dẫn chứng 1 số khoản vay ưu đãi có kèm theo điều kiện ràng buộc về kỹ thuật, công nghệ, chọn lọc nhà thầu khiến giá thành vay thực ở có thể cao hơn nhiều so có trường hợp đấu thầu tranh giành. Ngoài ra, rủi ro do tác động bất lợi của biến động tỷ giá, đặc trưng việc lên giá đồng tiền ODA và ưu đãi so có đồng Việt Nam có thể tăng nghĩa vụ trả nợ và tăng nợ công. Năng lực hấp thụ viện trợ nước ngoài của ngành, địa phương và dự án cụ thể còn hạn chế. Các dự án vốn vay nước ngoài đều phải gia hạn, kéo dài thời gian thực hiện, chậm phát huy hiệu quả.

Thời gian qua, nhiều dự án phải điều chỉnh tăng vốn đầu tư gấp nhiều lần so có phê duyệt ban đầu, như: tuyến đường sắt thành phố đoạn Bến Thành – Suối Tiên (TP HCM) tăng từ 17.387 tỷ đồng lên 47.325 tỷ đồng; tuyến đường sắt thành phố đoạn Nhổn – ga Hà Nội vay Pháp, ADB tăng từ 783 triệu EUR lên 1.176 triệu EUR… Nguyên nhân chính của hiện trạng này do kéo dài thời gian bàn giao mặt bằng, gây phát sinh giá thành. Đơn vị thi cùng chậm khiến trượt giá nguyên vật liệu, giá nhân công phải điều chỉnh. Đặc biệt do năng lực đơn vị giải đáp kém. Các biện pháp kiến trúc, tính toán chưa chính xác giá thành đầu tư hạng mục khiến tổng mức đầu tư tăng.

Đáng chú tâm, năm 2016 -2017 vốn vay Trung Quốc đứng hàng thứ 5 trong số 1 vài nhà tài trợ có 281 triệu USD. Vốn vay ưu đãi của Trung Quốc cho VN tương tự 1 vài khoản vay tín dụng xuất khẩu, là 1 vài khoản vay có điều kiện (chỉ định thầu cho 1 vài công ty Trung Quốc) và có điều kiện vay kém ưu đãi hơn so có ODA của 1 vài nhà tài trợ khác ở VN.

“Vay Trung Quốc đi kèm điều kiện lãi suất dao động 3%/năm, phí cam đoan 0,5%, phí quản lý 0,5%, thời hạn vay 15 năm, thời gian ân hạn 5 năm”, Bộ KH-ĐT cho hay.

Bộ KH-ĐT lưu ý: “Tín dụng ưu đãi của Trung Quốc chỉ thích hợp cho 1 vài dự án có nguồn thu trực tiếp, có khả năng trả nợ. Một số dự án sử dụng vốn vay, nhà thầu, thiết bị Trung Quốc không ngừng nghỉ phát triển chậm độ, không chắc chắn chất lượng, tăng tổng mức đầu tư… ảnh hưởng hiệu quả đầu tư”.

Do đây, Bộ này đề xuất Chính phủ trong định hướng đối có việc vay nguồn tín dụng ưu đãi của Trung Quốc thời gian tới “cần được tham khảo và cân nhắc”.

Chuẩn bị chiến lược rút lui vốn ODA

Theo Bộ KH&ĐT, 1 trong các vướng mắc nổi cộm GĐ 2016-2017 đối có thực hiện 1 vài dự án có sử dụng vốn vay ODA là thiếu vốn đối ứng. Thiếu vốn đối ứng làm ách tắc quá trình thực hiện dự án, đặc trưng khâu đền bù, giải phóng mặt bằng, tái an cư và công trình thi công thuộc phần đâyng góp của Việt Nam. Tình trạng này xảy ra chủ yếu ở Bộ Giao thông vận tải, 1 số địa phương như Hà Nội, Hải Phòng.

“Vẫn còn hiện trạng 1 số địa phương không ưu tiên bố trí vốn đối ứng cho dự án ODA, vốn vay ưu đãi trong tổng hạn mức vốn trong nước được giao theo quy định mà có tâm lý ỷ lại, chờ mong vào hỗ trợ từ ngân sách trung ương”, Bộ KH&ĐT cho biết.

Bộ KH&ĐT cũng chỉ ra thách thức của Việt Nam trong huy động nguồn vốn cho phát triển kinh tế và giải quyết vấn đề xã hội, môi trường phát sinh của GĐ 2021-2025. Giai đoạn này, cơ cấu vốn đầu tư có sự chuyển dịch, giảm dần khu vực nhà nước khi quá trình cổ phần hoá công ty nhà nước mạnh mẽ có việc thoái vốn khỏi nhiều DN sản xuất kinh doanh.

Do đây, Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng kiến nghị Chính Phủ có quan điểm chỉ đạo trong lôi kéo và sử dụng vốn vay nước ngoài cho phát triển GĐ 2021-2025. Theo đây, chỉ cung ứng vốn ODA cho chương trình, dự án cần kiến trúc có diện tích đủ lớn để phát huy hiệu quả tối đa, tác động lan toả mạnh, cung cấp như cầu phát triển và tích cực đàm phán để tranh thủ tối đa 1 vài điều kiện ưu đãi. Các dự án cần kết hợp hài hoà giữa huy động vay trong nước và vay nước ngoài. Trong đây, vay nước ngoài chỉ nên tài trợ cho nhu cầu đầu tư cần đến ngoại tệ như nhập khẩu công nghệ, máy móc, thiết bị. Quan điểm sử dụng nguồn vốn, coi vốn trong nước và nước ngoài bổ sung, hỗ trợ, không phải tranh giành lẫn nhau.

Trong định hướng mới về lôi kéo và sử dụng vốn vay nước ngoài của Chính Phủ, Bộ KH&ĐT đề xuất, vốn vay ODA và vay ưu đãi chỉ nên chiếm 30-50% tổng mức đầu tư dự án, đâyng vai trò vốn mồi, chất xúc tác cho nguồn vốn khác. Ưu tiên sử dụng dự án trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng gắn có phát triển bền vững, nhất là dự án có khả năng tạo nguồn thu ngoại tệ trong trung và dài hạn như giải quyết nút thắt căn bản về hạ tầng, nông nghiệp thông minh, kích thích vận hành xuất khẩu… Hạn chế sử dụng vốn vay nước ngoài để tài trợ cho nhu cầu mua sắm nội địa vì làm tăng nợ công nhưng không cải thiện năng lực trả nợ quốc gia.

“Việt Nam cần dự kiến cho chiến lược rút lui. Vốn ODA chỉ là kênh huy động ngoại tệ tạm thời. Lợi ích lớn nhất của vốn vay nước ngoài là có nguồn ngoại tệ để tiếp cận công nghệ, tài sản đầu tư và kiến thức chuyên môn hiện đại. Về lâu dài, chúng ta cần có chiến lược để tiếp cận 1 vài nhân tố đây mà không cần ODA. Tức là Việt Nam cần tập trung thi công phân khúc vốn trong nước, tiếp cận phân khúc vốn nước ngoài và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước để tiệm cận dần đến trình độ quốc tế”, Bộ KH&ĐT kiến nghị./.

Cẩm Tú/VOV.VN

Bạn đang xem chuyên mục Blog duanresidence.net của dự án The Residence 1 củ chi tọa lạc ở Võ Văn Bích, xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Tp.HCM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*