0915.916.915

VERP: Chi tiêu chưa tiết kiệm thì không thể đưa ra sắc thuế mới

Đề cương Xây dựng dự án Luật Thuế tài sản của Bộ Tài chính có đề xuất đánh thuế nhà trên 700 triệu đồng và xe bốn bánh trên 1,5 tỷ đồng, thuế suất 0,3 – 0,4%/năm từng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ người dân trong năm 2018.

“Thuế tài sản” là 1 một sốh gọi khá mập mờ

PGS. TS. Vũ Sỹ Cường, Học viện Tài chính cho rằng, Bộ Tài chính tham vọng đánh thuế tài sản là không nên vì rất ít quốc gia đánh thuế vào một số tài sản này.

vien truong verp: neu chi tieu chua tiet kiem thi khong the dua ra sac thue moi hinh 1
Theo PGS. TS. Vũ Sỹ Cường, đánh thuế tài sản có tàu, thuyền, xe bốn bánh là phi lý vì các tài sản này mất giá theo giờ gian

“Nếu đánh thuế tài sản có tàu, thuyền, xe bốn bánh là phi lý vì các tài sản này mất giá theo giờ gian”, TS. Vũ Sỹ Cường nói. Do đó, ông Cường cho rằng, chỉ đánh thuế BDS để đúng triết lý đánh thuế.

Theo TS. Vũ Sỹ Cường, kiến trúc hệ thống thuế phải theo nhiều qui định như tính dễ thực thi, tính hiệu quả… nên đánh thuế Tài sản cực kỳ phức tạp và rất khác nhau ở một số nước.

Thống kê từ Bộ Tài chính, có 174/193 nước trên địa cầu thực hiện thu thuế tài sản có nhiều tên gọi khác nhau. Ở Việt Nam, tên gọi “Thuế tài sản” là 1 một sốh gọi khá mập mờ. Ông Cường cho biết, một số quốc gia không dùng tên này mà đặt tên cụ thể hơn. Ví dụ như: Nhật Bản (thuế tài sản cố định), Philippines (thuế tài sản thực). Các loại thuế chính liên quan đến tài sản là thuế đất đai, thuế BDS, thuế tài sản, thuế của cải ròng, thuế mua bán – trao tặng – thừa kế, thuế VAT, thuế thặng dư vốn.

Về tính khả thi việc đánh thuế này ở Việt Nam ông Cường cho rằng, khó bởi một số nước giàu thu được bởi tính đồng thuận của xã hội cao nhờ sự minh bạch và tính giải trình trong cả thu và chi ở một số nước này rất cao. Không các vậy, ở Việt Nam chưa có luật thuế có tên là Thuế tài sản nhưng đã có nhiều luật thuế liên quan như thuế Tiêu thụ đặc trưng, thuế Giá trị tăng lên, thuế đất phi nông nghiệp, thuế đăng ký trước bạ…

“TP.HCM có thể đánh thuế cao, nếu ai có tiền thì ở còn không thì về Bình Dương hay Đồng Nai chẳng hạn. Tại sao một số nước giàu thu nhiều thế mà nước nghèo thu ít, đó là sự đồng thuận của xã hội đi kèm có minh bạch và giải trình trong cả thu và chi. Hay như ở Italia, có đô thị muốn hạn chế khách du lịch bằng một sốh đánh thuế nhà hàng, khách sạn cao lên. Đó là sự đồng thuận của người dân”, TS. Vũ Sỹ Cường nói.

Theo ông Cường, đóng góp vào ngân sách của thuế BDS không đáng kể theo phương diện quốc gia ở một số nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi, chỉ bằng 1/4 so có một số nước thuộc khối OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế). Phân bổ nguồn thu từ thuế BDS theo một số cấp cũng không giống nhau giữa một số nước. Phần lớn phân bổ cho địa phương, nhưng cũng có các nước thuộc hoàn toàn về Trung ương. Tuy nhiên, thuế tài sản, đặc trưng là thuế BDS thường là nguồn thu ngân sách quan trọng ở cấp địa phương.

“Ví dụ thuế BDS chiếm 80% thu ngân sách địa phương ở Thái Lan, 36% ở Chile, 40% ở Ba Lan. Xét trên tổng chi ngân sách của địa phương, vai trò của thuế BDS cũng rất khác biệt, chiếm 50% nguồn cho chi tiêu địa phương ở Úc, ¼ ở Pháp, Tây Ban Nha. Chỉ 15% ở Anh dù là nguồn thu thuế duy nhất cho ngân sách địa phương”, ông Cường cho hay.

Tại Việt Nam, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp chỉ đóng góp 0,03 – 0,06% GDP mỗi năm, thua xa một số nước. Vai trò có loại thuế này đối có ngân sách địa phương cũng rất khiếm tốn, chỉ từ 5 – 7% ngân sách địa phương, nhiều nơi thậm chí chỉ 2%.

PC_Article_Middle

Tuy nhiên, TS. Cường cho rằng, thuế tài sản là loại thuế rất phức tạp và việc ứng dụng không thuận tiện vì thu và chi tiêu cần minh bạch. Ngoài tính năng là nguồn thu ngân sách địa phương, thuế BDS còn có thể tác động tới hành vi kinh tế của một số đối tượng khác nhau, phân bổ lại dân cư, giảm đầu cơ trên phân khúc BDS.

Cần cân đối thu – chi ngân sách

Còn theo PGS. TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu kỹ Kinh tế và Chính sách (VEPR), tài sản trong quá trình hình thành đã chịu nhiều loại thuế. Nếu tiếp tục đánh Thuế tài sản, mà lại đánh hàng năm là không hiệu quả, thiếu cơ sở pháp lý, dễ gây méo mó nguyên lý đánh thuế.

vien truong verp: neu chi tieu chua tiet kiem thi khong the dua ra sac thue moi hinh 2
PGS. TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu kỹ Kinh tế và Chính sách (VEPR)

“Không nên dễ dãi đưa ra 1 luật thuế bởi thế vì phải xác định rõ ràng việc đánh thuế tài sản này là để điều chỉnh hành vi hay tăng thu cho địa phương?”, TS. Nguyễn Đức Thành đặt câu hỏi.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, cần tập trung vào một sốh thi công cơ chế thu và một sốh sử dụng nguồn thu đó như nào theo thông lệ quốc tế. Và nên tập trung vào thuế địa phương để đẩy mạnh quy hoạch khu dân cư theo tốc độ phát triển.

“Thuế tài sản muốn lâu bền phải tránh trùng có thuế tiêu thụ đặc trưng hay thuế trước bạ”, ông Thành khuyến cáo.

TS. Nguyễn Đức Thành nhận định, thuế tài sản nếu được ban hành như dự thảo giai đoạn này sẽ làm giảm lương và chi tiêu của hộ gia đình. Tuy nhiên, nó không ảnh hưởng tới đói nghèo và chủ yếu làm giảm lương của người giàu. Do đó, chỉ số bất bình đẳng được cải thiện nhưng chủ yếu do người giàu bị nghèo đi chứ không phải do người nghèo được cải thiện. Vì vậy, đó không phải 1 sắc thuế bền vững, nếu chi tiêu công không thúc đẩy phúc lợi và năng suất toàn xã hội.

“Khi ban hành 1 Luật thuế mới, điều quan trọng là tính minh bạch và trách nhiệm giải trình ở ngân sách của một số cấp. Để có sự đồng thuận của công chúng thay vì các phản ứng dữ dội, phải nâng tính giải trình trong một số khoản chi của ngân sách. Bởi tăng thu để phục vụ chi, nhưng chi như thế nào, người dân cần được rõ hiệu quả của một số khoản chi đó”, TS. Thành nêu ý kiến.

Ông Thành cũng nhấn mạnh tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của một số cấp trong cả thu và chi để người dân biết, từ đó mới không vấp phải phản ứng dữ dội từ người dân. Bên cạnh đó, cần phải xem gốc gác vấn đề thêm luật thuế, thêm sắc thuế mới.

“Nếu chi tiêu chưa tiết kiệm thì chẳng thể đưa ra luật thuế hay sắc thuế mới được. Đây là gốc lõi nhất về cân đối thu chi ngân sách của chúng ta”, Viện trưởng VERP nhấn mạnh./.

Cẩm Tú/VOV.VN

Bạn đang xem chuyên mục Blog duanresidence.net của dự án The Residence 1 củ chi tọa lạc ở Võ Văn Bích, xã Tân Thạnh Đông, huyện Củ Chi, Tp.HCM

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*